Archiwa tagu: Stańczyk

Krakowskie Akcenty Kabaretowe [cz. V]

Kotki_ul.Gołębia

KRAKOWSKIE AKCENTY KABARETOWE

V STAŃCZYK

O Stańczyku można pisać długo i ciekawie, co udowodnił np. Waldemar Łysiak w swoim eseju „Prawo błazna”. W dziale FELIETONY na naszej stronie również zamieściłyśmy tekst o królewskim błaźnie. Każdy chyba kojarzy jego uszatą czapkę z dzwoneczkami i kaduceusz. Bez wątpienia jest on jedną z najbardziej znanych postaci Krakowa.

Bezpośrednio nawiązywały do jego wizerunku warszawskie Kabarety „Stańczyk”. Pierwszy z 1922 roku przyjął za swoją dewizę hasło „Humor, żart, ironia i głębsze znaczenie”. Drugi powstał w 1954 roku z inicjatywy Artura Marii Swinarskiego i Antoniego Marianowicza, i prezentował ostry, jak na tamte czasy, humor polityczny, ubrany w pozory tekstów o sztuce.

Do „oryginalnego” Stańczyka odwołuje się także krakowski Kabaret Pod Wyrwigroszem, cytując na końcu filmu, najbardziej znany wizerunek królewskiego błazna z obrazu Jana Matejki, „Stańczyk w czasie balu na dworze królowej Bony wobec straconego Smoleńsk”.

O Stańczyku śpiewał Kabaret Pętla, a charakter zamyślonego błazna, zmęczonego błaznowaniem, oddał w swoim utworze także Jarosław Cyba z Kabaretu DNO.

Luźniejsze, formalne nawiązania odnajdujemy również w serii scenek Kabaretu Moralnego Niepokoju o królu i błaźnie, prezentowanych w „Tygodniku Moralnego Niepokoju”. W podobnym tonie dworskiego wesołka sportretował Kabaret Smile i Kabaret Młodych Panów w skeczu o Królu ZUS-sie. Ciekawie przedstawił tę postać Kabaret Nic Nie Szkodzi, w skeczu zatytułowanym po prostu „Błazen”.

Te przykłady doskonale pokazują jak inspirująca bywa postać królewskiego wesołka również dzisiaj. Stańczyka nie bez powodu nazywa się pierwszym prawdziwie polskim satyrykiem – jego satyra wypływała z troski o ojczyznę, pokazywała poprzez ironię wady i przywary rodaków. Jego humor niepozbawiony był głębi i poprzez wyśmianie rzeczywistości miał skłaniać do myślenia. Całkiem niezły wzorzec postępowania dla współczesnego kabaretu, prawda? 😉 Jak zwykle polecam samodzielne poszukiwania na ten temat i zapraszam na kolejny odcinek Krakowskich Akcentów Kabaretowych, gdzie na warsztat weźmiemy wątki literackie.

PAULINA JARZĄBEK