Archiwa tagu: Anna Krasowska

Miejsce kabaretu w kulturze. Od Zielonego Balonika do Potem [recenzja]

Anna Krasowska, Od Zielonego Balonika do Potem, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2013.

odbalonika_small

To, że namiętnie kolekcjonuję opracowania z dziedziny historii kabaretu nie jest żadną tajemnicą, czemu zresztą dałam dowód w tekście omawiającym moje ulubione książki na ten temat. Dzisiaj mogłabym poszerzyć tę listę o nową pozycję.

Książka Anny Krasowskiej, Od Zielonego Balonika do Potem. Komizm w kabarecie literackim, to bardzo naukowe rozpracowanie językowych mechanizmów stosowanych w kabarecie literackim.  Bogata bibliografia opracowania stanowi  cenne źródło dla tych wszystkich, których zjawisko kabaretu interesuje także od strony formalnej.

 Nie dla każdego

 Wracając jednak do treści omawianej książki, na pewno nie jest ona dla każdego, w takim sensie, że operuje uczelnianym słownictwem, które może być niezrozumiałe dla osób niezainteresowanych naukowym podejściem do szeroko rozumianej kultury, w tym kultury językowej. Przyznaję, że sama miałam problemy z nazewnictwem niektórych zjawisk z dziedziny językoznawstwa, choć po szybkiej weryfikacji okazywało się, że po prostu nie znam terminów, natomiast kojarzę mechanizm. Oczywiście, jest tu wiele wątków, które każdy przyswoi z łatwością i zainteresowaniem, o ile lubi czytać podobne teksty o kulturze. Na uwagę zasługuje szczególnie próba usytuowania kabaretu w kulturze, także tej popularnej.

 Na pewno nie jest to też pozycja dla tych, którzy chcą poczytać zbiór anegdot. To rzeczowe, analityczne omówienie kulis powstawania tekstów kabaretu literackiego, w którym obszernie użyte cytaty po pierwsze mają posłużyć za ilustrację danego mechanizmu językowego, i dopiero po drugie – rozbawić. Co nie zmienia faktu, że  bawią.

 Kto skorzysta?

Dla kogo więc jest ta książka? Na pewno dla osób, które piszą o kabarecie w rozmaitych opracowaniach naukowych, pracach licencjackich, artykułach specjalistycznych. Dla tych, którzy szukają interesujących źródeł bibliograficznych. Dla tych, których kabaret interesuje jako zjawisko kulturowe. Dla ludzi, którzy chcieliby podszkolić swój warsztat autorski. Na pewno także dla twórców kabaretowych chcących tworzyć świadomie dobre literacko teksty.

Anna Krasowska sięgnęła do klasyków kabaretowych. Oprócz tytułowego Zielonego Balonika i kabaretu Potem, wśród wybrańców znaleźli się: Momus, Qui Pro Quo, Piwnica Pod Baranami, Kabaret Starszych Panów oraz Dudek. Myślę, że często omawiane mechanizmy nie muszą być przez piszących uświadomione, choć bardzo prawdopodobne, że akurat wśród wybranych przez autorkę przedstawicieli kabaretu literackiego, takie właśnie były. Znając mechanizmy biorące  udział w tworzeniu komizmu, możemy korzystać z nich w pełni świadomie, dążąc do obranego celu (np. wywołania śmiechu) przy użyciu konkretnych środków językowych. Na pewno ich znajomość nie szkodzi, a może pomóc

Kabaret jako zjawisko kulturowe

Dla mnie lektura tej książki była fascynującą podróżą  przez procesy językowe usytuowane na tle historycznym i kulturowym. Ten tekst udowadnia, że kabaret wrósł w kulturę  i w język, wchłaniając ich konteksty i stając się równorzędnym do teatru i literatury uczestnikiem dyskursu kulturowego. Przynajmniej ten o ambicjach literackich.

Była to również okazja do przypomnienia sobie ulubionych cytatów i spojrzenia na nie bardziej świadomie, ze znajomością tematu. Gdy już przyzwyczaiłam się do specyficznego języka publikacji naukowej, wbrew pozorom wcale nie beznamiętnego, nie mogłam oderwać się od lektury tego opracowania. Z każdej strony przebija fascynacja autorki omawianym tematem i to czyni tę książkę naprawdę interesującą.

 PAULINA JARZĄBEK

PS Książka zasiliła moją biblioteczkę dzięki nieocenionemu Zubiemu. Dziękuję.